Just in Time

Metoda Just in Time i jej zastosowanie w produkcji

Niemal żaden przedsiębiorca nie ma już wątpliwości co do tego, że usprawnianie procesów produkcyjnych zgodnie z metodą lean management może wyłącznie poprawić kondycję finansową firmy. Coraz częściej przedsiębiorstwa decydują się na zmianę produkcji w kierunku bardziej zwinnego modelu. Sporą popularnością w Polsce cieszy się metoda Just in Time, która pozwala na znaczące zmniejszenie kosztów produkcji, a także usprawnienie łańcucha dostaw.

Spis Treści:

Metoda JIT – co to jest?

Metoda Just in time to japońska strategia zarządzania produkcją, która została opracowana przez Toyota Production System. Dosłowne tłumaczenie dostarcza nam sporego wyjaśnienia dotyczącego jej charakterystyki. „Just in time” w dosłownym tłumaczeniu oznacza „w punkt” lub „dokładnie na czas”.

Według koncepcji Just in Time wszelkie materiały potrzebne do wytworzenia produktu powinny być dostarczane dokładnie w takiej ilości i w takim czasie, jakie są potrzebne. Dzięki takiej organizacji produkcji można całkowicie wyeliminować marnotrawstwa w tym m.in. nadprodukcję.

Podstawowym zadaniem systemu Just in Time jest produkcja w czasie taktu.

Geneza metody Just in Time (JIT)

U podstaw genezy metody Just in Time leży amerykański model produkcji Henry’ego Forda w USA. To właśnie w zakładach produkcyjnych Forda po raz pierwszy zainicjowano minimalizację zakupu surowców w stosunku do zapotrzebowania, a także usprawniono znacząco łańcuch dostaw. Podobno produkcja aut zajmowała zaledwie kilka dni.

Ten model pracy zaobserwował Kiichiro Toyota – syna Sakichi Toyota, który był twórcą słynnej marki samochodów. Podczas swojego pobytu w Stanach bacznie obserwował on produkcję Forda i po powrocie do kraju postanowił podzielić się swoimi spostrzeżeniami w zakładach Toyoty.

Wizję Kiichiro urzeczywistnił inżynier Toyoty – Taiicho Ohno (prekursor lean management). Wdrążył on metodę Just in Time na początku lat 50-tych, a zaledwie kilka lat później w takim systemie funkcjonowały wszystkie fabryki marki. Okazało się bowiem, że metoda JIT dała Toyocie ogromną przewagę nad konkurencją, gdyż wytwarzanie samochodów odbywało się znacznie szybciej, a co najważniejsze – nie dochodziło do marnotrawstwa zapasów firmy, co prowadziło do milionowych oszczędności.

Założenia metody Just in Time

  • eliminacja marnotrawstw,
  • produkcja oparta na systemie pull,
  • niezakłócony przepływ informacji i materiałów,
  • zaangażowanie pracowników i menadżerów w proces wdrożenia JIT,
  • dobre relacje z dostawcami (oparte na terminowości i wysokiej jakości surowców),
  • wysoka jakość produkcji,
  • nieustanny rozwój i doskonalenie komórek pracowniczych.

Gdzie stosuje się metodę Just in Time?

Metoda Just in Time to świetny model planowania produkcji zarówno dla małych, jak i dużych przedsiębiorstw. Produkowanie artykułów zgodnie z zapotrzebowaniem rynku może sprawić, że koszty utrzymania Twojej firmy ulegną znaczącego pomniejszeniu. W zależności od skali przedsiębiorstwa może być to od kilku tysięcy do kilku milinów miesięcznie.

Do najpopularniejszych rodzajów przedsiębiorstw, które często korzystają z metody JIT można zaliczyć:

  • małe i duże zakłady produkcyjne,
  • restauracje (zastosowanie Just in Time w gastronomii pozwala na znaczące zmniejszenie marnotrawstwa żywności. Wpływa to nie tylko na duże oszczędności, lecz także pozytywny wizerunek marki w oczach klientów),
  • sklepy spożywcze.

Metoda Just in Time – korzyści

Korzyści wynikające z wdrożenia JIT obejmują:

  • zminimalizowanie czasu produkcji do minimum,
  • wyeliminowanie nadprodukcji,
  • usprawnienie przepływu informacji i materiałów,
  • zredukowanie kosztów związanych z działalnością przedsiębiorstwa, dzięki m.in. zmniejszeniu miejsca na magazyn (zmniejszone koszty magazynowania) czy zmniejszeniu kosztów produkcji,
  • lepsze wykorzystanie zasobów ludzkich.

Metoda JIT – wady

Żadne rozwiązanie nie jest pozbawione wad. Wdrożenie metody Just in Time może być dość trudne w polskich realiach.

Metoda JIT wymusza całkowitą re-organizację produkcji, która jest oparta na tzw. japońskiej dyscyplinie. Dla odpowiedniego działania tego rozwiązania w produkcji kluczowe znaczenie ma zaangażowanie pracowników i dostawców.

Czas potrzebny na realizację danego procesu produkcji liczymy w oparciu o założenie ciągłego przepływu materiałów i informacji. Jeśli łańcuch dostaw na jakimkolwiek etapie zostanie przerwany, to dostarczenie produktów w danym momencie i dokładnie o czasie może okazać się niemożliwe.

Ze względu na kulturę techniczną pracowników, nieustanne przebudowy drogowe czy polską terminowość w urzędach, możliwość realizacji zlecenia według ustaleń może okazać się niemożliwe.

Co więcej, zapotrzebowanie „just in” może okazać się niewystarczające w przypadku nadprogramowych zleceń. W takich sytuacjach zminimalizowane zapasy na magazynie mogą okazać się niewystarczające.

Zmiany, których wymaga metoda Just in Time, ma wpływ nie tylko na funkcjonowanie przedsiębiorstwa, lecz na cały łańcuch dostaw. W polskich realiach stworzenie takiego łańcucha może być niesamowicie trudne. Wdrożenia wyłącznie na poziomie przedsiębiorstwa będą niewystarczające, dlatego do odpowiedniego funkcjonowania metody JIT niezbędni są rzetelni dostawcy.

Jak wdrożyć metodę JIT?

W celu wdrożenia metody Just in Time niezbędne jest odpowiednie przeanalizowanie aktualnego systemu pracy przedsiębiorstwa. Pierwszy krokiem jest identyfikacja marnotrawstw zarówno materialnych, jak i czasowych. Do wdrożenia JIT niezbędna jest mądra kontrola nad zapasami, które nie powinny zalegać na magazynie.

Kolejnym krokiem do japońskiego zarządzania produkcją jest usprawnienie przepływu informacji, zarówno na terenie firmy, jak i z dostawcami. Niezakłócony przepływ informacji pozwala na znaczącą oszczędność czasu.

Reorganizacja produkcji według metody Just in Time wymaga także inwestycji w narzędzia analityczne. Pozwalają one na dokładne oszacowanie popytu na dany produkt. Znając dokładny popyt, a także uzyskując więcej informacji o wymaganiach potencjalnego klienta możemy stworzyć artykuły, które będą nie tylko wprowadzone „w czasie”, lecz także „w punkt” wymagań konsumentów.

Samodzielne wdrożenie w struktury przedsiębiorstwa metody JIT może być trudne. W tym przypadku zdecydowanie warto zatrudnić specjalistę od lean management. Dokładnie przeanalizuje on system produkcji firmy i pomoże zidentyfikować marnotrawstwa. Ponadto, wskaże efektywne kroki do usprawnienia procesów produkcyjnych i łańcucha dostaw.

Czy wdrożenie JIT się opłaca?

System Just in Time pozwolił zakładom produkcyjnym Toyoty zredukować czas produkcji z 15 dni do zaledwie 1 dnia. Według oficjalnych danych efektywność pracy wzrosła o 40%, co pozwoliło na zmniejszenie kosztów o niepoliczalne kwoty.*

Sprawdź, czy Ty też możesz zaoszczędzić z Optimakers dzięki wdrożeniu JiT. Skonsultuj się z naszymi ekspertami i uzyskaj darmową analizę Twoich działań!

Jeżeli uważasz, że w Twojej produkcji przyda się usprawnienie funkcjonowania, wypróbuj nasze bezpłatne 14-dniowe demo i sprawdź jaką wartość możemy Ci zaoferować. Chętnie pomożemy!

Jeden komentarz

  1. […] Chcąc poprawnie zoptymalizować działania produkcji czy magazynu, warto zainteresować się ideologią Lean Management. Japońska ideologia zarządzania firmą dostarcza wielu narzędzi, które skutecznie pomagają zorganizować miejsce pracy czy też zminimalizować marnotrawstwa. Do najpopularniejszych z nich należy m.in. metoda Kaizen, system 5s czy Just in Time. […]

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.